Frans de Klerk, Zani Jooste, Louw van Biljon, Prof Carel Boshoff.
Die naweek van 8 Augustus 2009 het vir baie ondersteuners ‘n nuwe hup in hulle stap gegee! Die neerpen van ontwikkelingsvoorstelle deur mnr Louw van Biljon (‘n stadsbeplanner) tydens die jaarlikse burgervergadering, is die gevolg van drie jaar se werk. Hy is self aan die woord:
Wat is ‘n Geïntegreerde Ontwikkelingsplan?
‘n GOP is ‘n beplanningsinstrument wat deur elke munisipaliteit in SA opgestel moet word. Dit stel die ontwikkelingstrategie en -beleid van ‘n dorp vas; dit dui die rigting van groei aan, die aard van ontwikkeling en dit spreek sosiale, ekonomiese en ekologiese kwelvrae aan. Dit funksioneer op oorhoofse skaal; dit ken nie regte aan grond toe nie. Laasgenoemde is die domein van ‘n dorpsbeplanningskema (of, die nuwe term: grondgebruikbestuurskema).
Die proses
Tydens die GOP-proses word die gemeenskap ontleed: die plaaslike ekonomie, maatskaplike situasie, institusionele, natuurlike en beboude omgewings. Terselfdertyd word die gemeenskap geraadpleeg aangaande hul persepsies van die dorp, hul behoeftes van en probleme met die dorp, toekomsvisie en verwagtings. Vir Orania is ‘n metode van vraelysonderhoude met fokusgroepe gebruik. Sowat 13 belangegroepe (skoolkinders, bejaardes, sakemense, uitwoners, amptenare, ensovoorts) is ondervra met ‘n totale steekproefgrootte van 138 mense (sowat 20% van Oraniërs).
Die inligting is gesintetiseer en daaruit is ‘n visie en ontwikkelingsdoelwitte geformuleer. Probleme en geleenthede is uitgewys, asook die potensiaal van die dorp. ‘n Ontwikkelingstrategie is opgestel en verfyn sodat dit in beleid omskep kan word. Die beleidsvoorstelle het tot die identifisering van projekte gelei: in totaal is 152 beleidspunte voorgestel, met 150 projekte wat daaruit geïdentifiseer is.
- Ekonomiese visie
Orania sal selfversorgend wees ten opsigte van voedsel, water en energie. Orania sal ‘n netto uitvoerder wees van spesialiteitsprodukte, -dienste en -tegnologie. Orania sal ‘n breëbasis- ekonomie hê, waaronder landbou, opleiding, navorsing en ontwikkeling, spesialisvervaardiging, dienslewering (finansies, professioneel, gesondheid, tegnies), energie, die kunste en inligtingstegnologie. Orania sal die sentrum van ‘n gesonde streekekonomie wees, met satellietbedrywe in buurdorpe (binne, sowel as buite Orania se regsgebied).
- Ekologiese visie
Orania sal ‘n netto-uitvoerder van ‘eko-energie’ wees. Orania sal organiese landbou bedryf. Orania se natuurlike omgewing (insluitend die dorpsmeent) sal herstel wees na dié van ‘n ongeskonde Nama-Karoo. Stedelike Oraniërs sal binne stapafstand van die natuur wees en die dorp sal deurkruis wees met ekologiese korridors waarlangs wild ook sal kan beweeg. Orania se sterrehemel sal so duidelik wees as vóór die koms van nedersettings, omdat ligbesoedeling voorkom word. Orania se uitskotwater sal skoner wees as dit wat inkom. Orania sal afvalvry wees. Orania se koolstofvoetspoor sal kleiner wees as die Afrika-gemiddelde.
- Sosiaal-maatskaplike visie
Orania sal ‘n Afrikaanse, selfwerksame, aardse, hoogsopgeleide, vriendelike, veilige, gesonde gemeenskap wees. Orania sal ‘n diverse Afrikanergemeenskap hê: alle beroepsgroepe en ‘n gebalanseerde geslags- en ouderdomsverdeling. Orania sal ‘n hoë vlak van sosiale kapitaal handhaaf (groepsinteraksie en hoë vlakke van lidmaatskap aan organisasies). Daar sal geen armoede in Orania wees nie. Orania sal ‘n bevolking van ten minste 30 000 hê.
- Stedelike habitatsvisie
Die Orania stadstaat se stedelike omgewing sal ‘n hoë digtheid met lae dienstekoste hê. Orania sal die volle spektrum van woningstipes hê om aan alle behoeftes te voldoen. Orania sal ‘n duidelik leesbare stadsomgewing hê met ‘n hoë simboliese waarde. Vervoermodusse sal hoofsaaklik voetgangers en fietsers wees, met openbare vervoer waar doenlik en nodig. Alle geboue sal met sonwaterverwarmers, reënwateropvangs-, sonenergieopwekkings-, gryswaterfiltrerings- en ekoriooltoestelle, toegerus wees. Gesuiwerde water sal slegs vir drink-, kook- en wasdoeleindes gebruik hoef te word. Tuinmaak sal inheems wees. Alle geboue sal passief en klimaatsensitief wees. Alle stormwater sal ekologies bestuur word. Gemengde grondgebruike sal oorheers, wat beteken dat die meeste mense vanaf hul huise sal werk en binne stapafstand van noodsaaklike dienste sal wees.
Sover die aanhaling. Hierdie beplannings is natuurlik net ‘n raamwerk, en daarna moet die Dorpsraad ‘n proses van goedkeuring en implimentering van goedgekeurde doelwitte volg.
Mev Zani Jooste (‘n landskaps-argitek) se inleidende paragraaf laat mens dadelik regop sit:
“‘n Britse antropoloog, Max Gluckman, het jare gelede opgelet dat skinder die wese van ‘n gemeenskap vorm. Skinder is volgens hom só belangrik vir die vorming van ‘n samehorigheidsgevoel tussen groepe dat hy voorgestel het dat beplanners doelbewus opspraak moet verwek, soos hy dan ook gesê het: “Miskien is dit hulle plig om redes vir skinder te voorsien.”"
Ebert Terblanche het gepraat oor kapitaalvorming, en sy slot is hier aanhalingswaardig: “Wat die lede van hierdie vergadering egter altyd moet eis, is goeie rekenskap.”
Die volledige voorleggings is beskikbaar by die kantoor van die Orania Beweging (053 2070 057: Lida Strydom)
